આકાશપ્રેમીઓ માટે આવતીકાલનો દિવસ ખાસ બનવાનો છે. રાત્રિના આકાશમાં એક અનોખી ખગોળીય ઘટના તરીકે ઓળખાતો બ્લુ મૂન (Blue Moon) જોવા મળશે. આ દુર્લભ ઘટના દર વખતે લોકોમાં ઉત્સુકતા જગાવે છે અને ખગોળવિજ્ઞાનીઓ માટે પણ વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે.
સામાન્ય રીતે બ્લુ મૂન દરમિયાન ચંદ્ર વધુ તેજસ્વી અને આકર્ષક દેખાતો હોય છે. જોકે આ વખતે બ્લુ મૂનની વિશેષતા એ છે કે ચંદ્ર પૃથ્વીથી સામાન્ય કરતાં વધુ દૂર રહેશે. પરિણામે ચંદ્રનો દેખાવ સામાન્ય પૂર્ણિમાની સરખામણીએ થોડો નાનો લાગી શકે છે, પરંતુ તેની ખગોળીય મહત્વતા યથાવત રહેશે.
ગુજરાત વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી પરિષદ (GUJCOST)ના સલાહકાર વૈજ્ઞાનિક નરોત્તમ સાહૂના જણાવ્યા મુજબ, “બ્લુ મૂન નામ હોવા છતાં ચંદ્રનો રંગ વાદળી બનતો નથી. ખગોળીય પરિભાષામાં એક જ ઋતુ અથવા સમયગાળામાં આવતી વધારાની પૂર્ણિમાને બ્લુ મૂન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ ઘટના પ્રમાણમાં દુર્લભ હોવાથી તેને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવે છે.”
તેમણે જણાવ્યું કે આ વખતે ચંદ્ર પૃથ્વીથી વધુ અંતરે હોવાથી તે સુપરમૂન જેવી વિશાળકાય અસર સર્જશે નહીં, છતાં સ્વચ્છ આકાશમાં તેનો નજારો મનમોહક રહેશે. ખાસ કરીને શહેરોના પ્રકાશ પ્રદૂષણથી દૂર આવેલા વિસ્તારોમાં બ્લુ મૂન વધુ સ્પષ્ટ રીતે નિહાળી શકાશે.
ખગોળવિદોના જણાવ્યા અનુસાર બ્લુ મૂન જોવા માટે કોઈ ખાસ સાધનની જરૂર નથી. સામાન્ય આંખે પણ આ ઘટનાનો આનંદ માણી શકાય છે. જોકે દૂરબીન અથવા ટેલિસ્કોપ દ્વારા ચંદ્રની સપાટી, ખાડાઓ અને અન્ય રચનાઓનું વધુ સ્પષ્ટ નિરીક્ષણ શક્ય બને છે.
વિશ્વભરના આકાશપ્રેમીઓની જેમ ગુજરાતમાં પણ અનેક લોકો આ દુર્લભ ખગોળીય ઘટનાની રાહ જોઈ રહ્યા છે. આવતીકાલે રાત્રે આકાશ તરફ નજર કરતાં કુદરતનો આ અદભૂત નજારો માણવાની અનોખી તક મળશે.
(નોંધ: બ્લુ મૂન દરમિયાન ચંદ્રનો રંગ વાદળી દેખાતો નથી, તે માત્ર ખગોળીય ઘટનાનું નામ છે.)